Literatuur volgens Jaimy, Sophie en Kai: een nieuw vak!

19 januari 2022
Arc

Door Heidy Bouwer

The magic of art: the ability to both capture pain and deliver us from it at the same time. It’s the sharing of art that whispers: You’re not alone…..

Brené Brown

Wanneer ik het over ze heb (lees: over ze opschep), bijvoorbeeld tegen vrienden met een onderwijshart, die niet of niet meer het geluk hebben bij het Roland Holst College te werken noem ik ze doorgaans  “mijn jonge collega’s”. Of ook wel: “mijn jonge collega’s, echt heel getalenteerde onderwijsontwerpers”, en dan, zogenaamd achteloos: “en oud-leerlingen trouwens….”

Tja, het is misschien niet erg mooi van me, maar ik kan het niet laten, ik ben gewoon zo trots op ze. En ook blijven ze voor mij inderdaad altijd jong, ik blijf in hen het schoolkind zien dat ze eens waren, en de jong volwassene die eens stralend op het podium stond bij de diploma-uitreiking!

Ze delen meer dan hun middelbare school, Jaimy van Bladel (Engels), Kai Spall en Sophie te Nuijl (Nederlands). Ze vinden elkaar ook in hun liefde voor escaperooms, het songfestival, terrasbezoek, film, theater en literatuur. En niet te vergeten in hun grote en ongeneeslijke liefde voor het onderwijs.

Ze zijn collega’s, bevlogen docenten én ze zijn vrienden. Ze maken samen plezier, heel, heel  soms maken ze een klein beetje ruzie én ze maken samen onderwijs.

In 2019 bundelden ze hun niet geringe krachten en sloegen de vriendschappelijke handen ineen voor een prachtig vakoverstijgend project: literatuur als apart vak  in de bovenbouw van het VWO.

Want, zo vinden zij, literatuur is veel meer dan een middel om een taal te leren, en is ook zeker niet gebonden aan één taal. Literatuur gaat over universele waarden en thema’s, 

“Literatuur”, zegt Kai, “leert ons mens te zijn”.

Sophie trekt dat nog wat breder: “Ook al zijn er dieren die patronen maken in het zand, kunst is wat ons mens maakt!”

Ze dienden een aanvraag in bij het GSF-innovatiefonds om hun droom waar te maken, de aanvraag werd toegekend en leverde hen tijd op, tijd die zo broodnodig is om onderwijs te ontwikkelen.

Toch, hoe idealistisch dit alles ook klinkt, de droom ontstond in eerste instantie uit pragmatisme. “Hé”, dacht Jaimy op zeker moment, “maar zoiets doen wij ook!  Als we dat nou eens verbinden, wordt het leuker, het scheelt overlap en je maakt de stap naar kunstvormen buiten de literatuur makkelijker!” (Je kunt ook vanaf de grond naar de sterren kijken, toch?)

In de module Geloof in de literatuur (leuke dubbelzinnige titel eigenlijk) willen ze de leerlingen laten zien dat de universele, grote thema’s van alle tijden en culturen zijn. De leerlingen ervaren hoe elementen uit de bijbel en de mythologie altijd terugkeren in kunst en cultuur, van Shakespeare tot Lady Gaga, van Mulisch tot Joseph the musical.

De lessen zijn speels en serieus, de leerlingen worden uitgedaagd en gestimuleerd om zelf actief te zijn met bijvoorbeeld het maken van mindmaps en een Mythepedia.

“Dat is fijn hoor, zo’n mindmap, dat is eigenlijk een mega spiekbrief!”, vinden Imke en Leonore, twee goedlachse, grappige  en gezellige vriendinnen uit V4. Ze volgen literatuur bij Kai en vinden de werksfeer daar leuk. Imke: “Ja, alleen dacht ik in het begin dat het zo’n  project was, weet u wel, van een paar weken, maar het is écht een vak! Dat hadden ze misschien even moeten introduceren in het begin, zodat wij dat hadden meegekregen.”

Leonore corrigeert haar vriendin voorzichtig: “Dat hebben ze volgens mij wel gedaan, maar ik weet niet of wij dat meteen zo goed opgepikt hadden….”

De meiden vinden het leven in de bovenbouw “leuk, maar ook moeilijk en veel werk”. 

“De docenten zijn  best streng met deadlines en zo, en als wij dan vragen om uitstel lijkt het wel een wedstrijdje van ja maar ik had het het eerst opgegeven en zo”. Maar ze begrijpen het ook wel: “De docenten vinden hun eigen vak het belangrijkst, en wij waren met de hele klas niet zo heel goed begonnen, dus….” (Herkenbaar, en misschien wel onvermijdelijk, die wat hobbelige start in de 4e, alles nieuw, net een tikkie pittiger en dan ook nog aan elkaar en je nieuwe zelf moeten wennen)

Voor Leonore en Imke draagt hun vriendschap veel bij aan hun schoolgeluk, en dat geldt ook voor hun literatuurdocenten. Sophie: “Dat we vrienden zijn en dit samen doen motiveert enorm. Je maakt samen iets heel leuks en moois!” “We hebben aan een half woord genoeg en kunnen dus heel snel gaan”, vindt Kai. En Jaimy voegt toe:”Door beelden te delen kom je tot de kern, wat willen we nou echt? Je wordt gedwongen door de ogen van de ander te kijken en de balans te zoeken. Samen iets nieuws maken, ‘eens was hier niets’, hoe leuk is dat?”

Ze hopen van harte dat meer collega’s dit nieuwe vak willen oppakken, zowel op de eigen school als op andere GSF-scholen.

Dan tot slot nog even aandacht voor de grote vraag. (Jaimy, met grote ogen: “Nog groter?”)

Waarom het onderwijs?

Jaimy: “Vanwege de leerlingen! Lesgeven is my happy place, ook als ik even een mindere periode heb. De interactie, de humor, dat je verantwoordelijk voor ze bent. Ik wilde al juf Engels worden toen ik 8 was!”

“Omdat het zo’n lekkere relaxte en ontspannen baan is”, glimlacht Kai. “Nee serieus, het cliché: iets terug willen doen voor de wereld, Kinderen helpen mens te worden, ik geloof daarin. Ik had in de Verlichting kunnen leven, ik geloof in onderwijs, ik geloof in kennis en ik geloof dat de mens in wezen goed is.”
Last but not least Sophie, die destijds van universiteit wisselde om op het Roland Holst haar stage te kunnen doen. 

“Ik had het hier zoooo leuk gehad, daar wilde ik nog een keer getuige van zijn. Bijdragen aan die periode in het leven waarin je een mensje wordt en ontdekt wat je wil. Ik ben iedere dag gelukkig dat ik hier mag zijn, het voelt niet als werk”, straalt ze.

“Nou ja, behalve dan bij het opstaan misschien, vooruit….”